Η διακοπή του καπνίσματος δεν ωφελεί μόνο τους πνεύμονες και την
καρδιά. Μια νέα μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό
της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας, Neurology, δείχνει ότι οι
πρώην καπνιστές έχουν σημαντικά μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν άνοια
σε σύγκριση με εκείνους που συνεχίζουν να καπνίζουν. Το όφελος,
ωστόσο, μηδενίζεται αν μετά τη διακοπή ακολουθήσει μεγάλη αύξηση
βάρους.
Ερευνητές παρακολούθησαν περισσότερους από 32.800 μεσήλικες και
ηλικιωμένους (χωρίς άνοια κατά την έναρξη) για διάστημα περίπου δέκα
ετών. Στην ομάδα συμμετείχαν 20% ενεργοί καπνιστές, 36% πρώην
καπνιστές και 43% άτομα που δεν είχαν καπνίσει ποτέ.
Αφού έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, η σωματική δραστηριότητα,
η καρδιαγγειακή υγεία και η εκπαίδευση, οι επιστήμονες διαπίστωσαν
ότι:
Η διακοπή του καπνίσματος συσχετίστηκε με 16% χαμηλότερο κίνδυνο
άνοιας σε σχέση με τη συνεχή καπνιστική συνήθεια.
Το όφελος γινόταν μεγαλύτερο με την πάροδο του χρόνου: περίπου επτά
χρόνια μετά τη διακοπή, ο κίνδυνος άνοιας των πρώην καπνιστών πλησίαζε
εκείνον των ανθρώπων που δεν είχαν καπνίσει ποτέ.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Το κάπνισμα  προκαλεί οξειδωτικό στρες, φλεγμονή
και βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία -συμπεριλαμβανομένων εκείνων που
τροφοδοτούν τον εγκέφαλο. Μειώνει επίσης τη ροή του αίματος και μπορεί
να συμβάλλει στη συσσώρευση αμυλοειδούς πλάκας, χαρακτηριστικού της
νόσου Αλτσχάιμερ. Διακόπτοντας το τσιγάρο, ο εγκέφαλος αρχίζει
σταδιακά να ανακάμπτει από αυτές τις επιβαρύνσεις.
Ωστόσο, οι ερευνητές εντόπισαν μια σημαντική προϋπόθεση. Το
νευροπροστατευτικό όφελος της διακοπής διατηρήθηκε μόνο σε όσους πήραν
έως 5 κιλά μετά τη διακοπή. Αντίθετα, τα άτομα που πήραν 10 κιλά ή
περισσότερα δεν είχαν κανένα μειωμένο κίνδυνο άνοιας σε σύγκριση με
τους συνεχίζοντες καπνιστές.
Γιατί η αύξηση βάρους εξουδετερώνει το όφελος; Η παχυσαρκία, ιδιαίτερα
η κεντρική (κοιλιακή), σχετίζεται με χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού,
αντίσταση στην ινσουλίνη και μεταβολικό σύνδρομο – όλοι παράγοντες που
αυξάνουν τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και άνοιας. Φαίνεται, λοιπόν,
πως τα θετικά αποτελέσματα της διακοπής του καπνίσματος στον εγκέφαλο
«ακυρώνονται» από τα αρνητικά αποτελέσματα της απότομης και μεγάλης
αύξησης σωματικού λίπους.